Sygnalista to osoba, która działa w firmie lub organizacji i informuje o nieprawidłowościach, nadużyciach, oszustwach, korupcji lub innego rodzaju niezgodnościach. Jest to zazwyczaj pracownik, który ma wiedzę na temat takich działań i decyduje się ujawnić je w celu zapobieżenia szkodom dla firmy lub społeczeństwa.

Sygnalista – główne zadania

Zgłaszanie nieprawidłowości

Jest on odpowiedzialny za zgłaszanie wszelkich niezgodności w działaniach firmy lub organizacji. Może to obejmować naruszenia prawa, nadużycia finansowe, ukrywanie informacji, działania nieetyczne itp.

Ochrona interesów publicznych

Działając w dobrej wierze i w interesie społecznym, ma za zadanie chronić interesy publiczne, ujawniając nieprawidłowości, które mają wpływ na szeroki krąg ludzi.

Współpraca z władzami

Współpracuje z odpowiednimi władzami, takimi jak organy ścigania, organy regulacyjne, itp., w celu przeprowadzenia dochodzenia w sprawie zgłoszonych nieprawidłowości. Informacje udzielane przez niego mogą być kluczowe dla rozwiązania problemu i nałożenia sankcji na odpowiedzialne osoby.

Ochrona poufności

Ma prawo do zachowania poufności swojej tożsamości, aby uniknąć odwetu lub represji ze strony osób zaangażowanych w nieprawidłowości. Firmy często mają polityki ochrony sygnalistów, które gwarantują anonimowość i niestosowanie jakichkolwiek represji wobec osób zgłaszających nieprawidłowości.

Ważnym aspektem roli sygnalisty jest etyczny obowiązek ujawniania nieprawidłowości oraz troska o dobro społeczne, nawet jeśli wiąże się to z pewnymi konsekwencjami dla własnej osoby. Dzięki ich odwadze i działaniom można zapobiec wielu szkodom, a także poprawić standardy działania firm i organizacji.

Sygnalista – przykłady zgłoszeń

1. Nadużycie finansowe. Osoba pracująca w firmie odkrywa, że jej przełożony fałszuje dokumenty finansowe w celu ukrycia nadużyć pieniężnych lub nieprawidłowości rachunkowych. Zgłasza to odpowiednim organom w celu wywołania dochodzenia.

2. Korupcja. Pracownik w administracji publicznej jest świadkiem przypadku korupcji, gdy urzędnik przyjmuje łapówkę w zamian za przyznanie kontraktu na projekt. Zgłasza ten incydent odpowiednim organom, aby ujawnić działalność korupcyjną.

3. Nadużycie władzy. Pracownik w więziennictwie odkrywa, że jeden z uprawnionych strażników stale nadużywa swojej władzy, stosując przemoc wobec więźniów. Zgłasza te nadużycia swoim zwierzchnikom, aby podjęto odpowiednie środki i zapobiegano dalszym przypadkom przemocy.

4. Niewłaściwe praktyki medyczne. Pracownik szpitala dowiaduje się, że pewien lekarz systematycznie popełnia błędy medyczne, które szkodzą pacjentom. Zgłasza te niewłaściwe praktyki organom regulacyjnym, aby chronić bezpieczeństwo pacjentów i ich prawa.

5. Bezpieczeństwo publiczne. Pracownik w firmie produkującej żywność odkrywa, że jeden z produktów jest skażony i może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego. Zgłasza ten incydent odpowiednim władzom sanitarnym, aby podjęto środki zaradcze i wycofano produkt z rynku.

6. Naruszenie norm etycznych. Pracownik w organizacji non-profit staje się świadkiem nadużyć środków finansowych, gdy dyrektor wykorzystuje je na cele osobiste. Zgłasza te nadużycia radzie dyrektorów dla ochrony interesów organizacji i jej misji społecznej. 

Ważne jest, aby sygnalista działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi i procedurami, aby zgłoszenia były skuteczne i dobrze udokumentowane.

Sygnalista – 10 przykładów działań niedozwolonych

1. Ujawnianie poufnych informacji firmowych bez uzyskania uprzedniej zgody lub wiedzy przełożonych.

2. Wykorzystywanie pozycji w celu manipulowania informacjami w celu osiągnięcia korzyści osobistych.

3. Celowe rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji lub fałszywych oskarżeń.

4. Nagrywanie poufnych rozmów bez uprzedniego poinformowania o tym osób biorących udział w rozmowie.

5. Składanie fałszywych donosów w celu szkodzenia firmie lub jej pracownikom.

6. Nieuczciwe praktyki polegające na kompromitowaniu działań  konkurencji.

7. Upowszechnianie poufnych informacji w celach medialnych lub osobistych, naruszając prywatność osób związanych z sprawą.

8. Sprzedawanie lub udostępnianie poufnych informacji osobom lub organizacjom, które mogą wykorzystać je w sposób niewłaściwy lub szkodliwy.

9. Zmienianie lub sfałszowanie dowodów w celu dążenia do konkretnego wyniku lub ukrycia innych nieprawidłowości.

10. Ujawnienie informacji, które nie są istotne w kontekście doniesienia o nieprawidłowościach, w celu wywołania sensacji lub wpływu na opinię publiczną.

Sygnalista – sposoby zgłoszeń

Aby pracownicy mogli zgłaszać sygnaliście sytuacje, w których donoszą na nieprawidłowości lub nadużyciu w miejscu pracy, można zastosować kilka różnych metod. Oto kilka sposobów, jak pracownicy mogą składać takie zgłoszenia:

Bezpośredni kontakt

Pracownicy mogą zgłaszać problemy bezpośrednio do sygnalisty, czyli osoby odpowiedzialnej za przyjmowanie takich donosów. Może to być wysoki kierownik w firmie, członek zarządu lub osoba powołana specjalnie do tej roli.

Pisemne zgłoszenie

Można napisać list lub zgłoszenie na piśmie, opisując szczegółowo problem lub nadużycie, którym chcą się podzielić. Może to być przesłane pocztą tradycyjną, ale lepiej jest dostarczyć je osobiście lub za pośrednictwem firmy kurierskiej, aby mieć pewność, że dotrze ono do odpowiedniej osoby.

E-mail lub formularz internetowy

W wielu firmach istnieje możliwość zgłaszania przez e-mail lub poprzez wypełnienie specjalnego formularza na stronie internetowej firmy. Pracownicy mogą opisać problem, nadużycie lub nieprawidłowość w wiadomości lub formularzu, a następnie wysłać go do odpowiedniej osoby lub działu.

Telefon

W niektórych firmach istnieje specjalna linia telefoniczna, na którą pracownicy mogą dzwonić, aby zgłosić sytuacje. Ta forma jest często preferowana przez pracowników, którzy chcą pozostać anonimowi. Mogą rozmawiać z dedykowanym pracownikiem lub zostawić wiadomość na automatycznym systemie.

Aplikacja

Niektóre firmy mogą też zastosować dodatkowe metody, takie jak aplikacja mobilna do zgłaszania naruszeń. Dobrym przykładem jest system Cluer, którego jedna ze ścieżek umożliwia anonimowe zgłoszenia o naruszeniach, a konfiguracja pozwala skierować je bezpośrednio do sygnalisty. Poza tą funkcją Cluer umożliwia też zgłaszanie pomysłów na usprawnienia oraz komunikaty związane z BHP.

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat aplikacji, wyślij do nas formularz, a zadzwonimy do Ciebie i wyjaśnimy krok po kroku, jak system może posłużyć w Twoim przypadku.